• Inleiding
• Geletterdheid
  Oorsprong van het schrift Verschillende spellingssystemen Leren lezen en schrijven Modellen voor de verwerking van geletterdheid Transparante versus intransparante orthografische systemen Schrijf- en leesstoornissen
• Praktijkvoorbeelden
• Portretten
• Oefeningen en reflectie
• Adviezen
• Leestips
• Bibliotheek
• Functional Multilingual Learning

Rekening houdend met al het bovenstaande, stellen Ziegler en Goswami (2005) een theorie voor volgens welke strategieën voor het leren lezen moeten variëren naar gelang van de kenmerken van de taal. Zo zou in zeer transparante talen, met een hoge consistentie in de grafeem-foneem correspondenties, eenvoudige syllabische structuren en een beperkt klinkerrepertoire, de meest geschikte strategie de kleine korrel (d.w.z. het grafeem) zijn. In meer ondoorzichtige talen echter, met meer onregelmatige grafeem-foneem correspondenties, complexe lettergreepstructuren en grote klinkerrepertoires, zou de meest doeltreffende strategie de grote korrel zijn, d.w.z. grotere segmenten nemen en hun correspondentie op fonetisch niveau aanleren (bijv:) lettergrepen: “ture”: als in “creature”, “moisture”, “forniture”; rijmen: “ould” als in “would”, “should”, “could”; clusters: “aw” als in “awful”, “awesome”, “straw”; woorden als “muscle” of “honour”).

INSERT: psygrain
Figure 2: Schematic representation of different psycholinguistic grain sizes. Source: Ziegler and Goswami, 2005.

Op die manier, en zonder het onderwijs van de lettergrepen uit te sluiten, moeten kinderen in elke taal worden opgeleid om de meest geschikte strategieën toe te passen naar gelang van de kenmerken van hun orthografisch systeem. Het systematisch aanleren van deze regelmatigheden kan het snel en efficiënt leren lezen en schrijven ten goede komen.

ISNERT: decoding
Figure 3: Example of grain sizes for learning to read according to language characteristics (Spanish, very transparent and English, very opaque). Source: Adapted from Duncan et al (2013).

INsert; fig4
Figure 4: Distribution on a continuum of some European languages, from the most opaque to the most transparent, and the grain size strategy adopted by their readers. Source: Lallier and Carreiras, 2017.

Praktijkvoorbeelden:

• Denk in groepjes na over het spellingsysteem van de dominante taal in de klas: is het transparant of ondoorzichtig? Waarom? Geef voorbeelden van woorden die niet voldoen aan de regels voor de omzetting van woord-foneem of foneem-grafeem.
• Denk ook na over de syllabische structuur van het orthografisch systeem van de dominante taal: zijn het over het algemeen complexe lettergrepen, d.w.z. opgebouwd uit veel letters? Wat is de langste lettergreep die je kunt bedenken?
• Herhaal deze activiteiten met het (alfabetische) spellingsysteem van de andere talen die in de klas worden gesproken.